Żółte papiery w podróży

Tak, tak przyznajemy się. Mamy żółte papiery i to już od kilku lat! Pewnie powiesz „A jednak!”, „Tak myślałem, że z nimi jest coś nie tak”. Nasze Mamy też uważają, że zwariowaliśmy zostawiając wszystko i wyruszając w podróż w nieznane. Ale chyba wszystkie Mamy tak mają, że się martwią. I za to je kochamy!

Nasze „żółte papiery”, a dokładnie Międzynarodowe Książeczki Szczepień, zwane też żółtymi książeczkami, wyrobiliśmy już w 2011 roku, tuż przed wyjazdem do Ameryki Południowej. Międzynarodowa Książeczka Szczepień jest jedynym, oficjalnym dokumentem potwierdzającym wykonanie przez nas szczepień ochronnych. W przypadku jej braku, a tym samym braku gwarancji przyjęcia szczepień, możemy nie zostać wpuszczeni do niektórych krajów. Wyrobienie takiej książeczki jest bardzo proste, wystarczy udać się do najbliższego centrum medycyny podróży, punktu szczepień czy też sanepidu. Informacje o najbliższych placówkach znajdziecie w Internecie, lub możecie sprawdzić na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego. Najlepiej umówić się na konsultację z lekarzem, który pomoże w doborze odpowiednich szczepień.

Dużo czytaliśmy i szukaliśmy informacji na temat szczepień. Aby ta wiedza nie uleciała postanowiliśmy zamieścić małe zestawienie, które może Wam się kiedyś przyda podczas planowania Waszego wyjazdu. Poniżej opisaliśmy najczęstsze choroby tropikalne, ich objawy i sposób w jaki można się przed nimi chronić.

 

Żółta febra

zwana też żółtą gorączką. Jest jedną z chorób szczególnie niebezpiecznych. Możecie się nią zarazić poprzez ukąszenie komara podczas Waszego pobytu w niektórych krajach Afryki i Ameryki Południowej czy Środkowej. Szczepienie przeciwko tej chorobie jest obowiązkowe przed wjazdem do krajów, które wymienione są przez WHO (World Health Organization), a potwierdzeniem jest właśnie wpis do Żółtej Książeczki. Dodatkowo przed wjazdem do niektórych krajów w których ta choroba potencjalnie nie występuje, możecie także zostać poproszeni o okazanie książeczki. Będzie to tylko w przypadku gdy przylatujecie, lub dostajecie się drogą lądową z krajów zagrożonych tą chorobą.

Objawy:

Po ukąszeniu przez zarażonego wirusem komara, choroba uaktywnia się po kilku dniach. Typowymi objawami są gorączka, bóle mięśni, często też dreszcze, nudności, ogólne osłabienie, niekiedy również zażółcenie skóry i zaczerwienienie spojówek. Ciężkie stadium choroby powodować może powikłania w postaci uszkodzenia wątroby i nerek oraz krwawienia z przewodu pokarmowego (gorączka krwotoczna). Niestety w skrajnych przypadkach skutkuje nawet śmiercią. Jednakże choroba ta może przebiegać również bezobjawowo, lub mieć łagodny wymiar, a po 5–6 dniach objawy samoistnie ustępują. Musicie także pamiętać, że przebyte zakażenie wirusem żółtej gorączki pozostawia w organizmie trwałą odporność.

Miejsce występowania:

Najczęściej pojawia się w Afryce (Angola, Benin, Burkina Faso, Burundi, Czad, Demokratyczna Republika Konga, Erytrea, Etiopia, Gabon, Gambia, Ghana, Gwinea, Gwinea Bissau, Gwinea Równikowa, Kamerun, Kenia, Kongo, Liberia, Mali, Mauretania, Niger, Nigeria, Rwanda, Senegal, Sierra Leone, Somalia, Sudan, Tanzania, Togo, Uganda, Wybrzeże Kości Słoniowej, Wyspy Świętego Tomasza i Książęca, Zambia) i Ameryce Południowej i Środkowej (Argentyna, Boliwia, Brazylia, Ekwador, Gujana, Gujana Francuska, Kolumbia, Panama, Paragwaj, Peru, Surinam, Trynidad i Tobago, Wenezuela).

Jak się uchronić:

Tak jak już wcześniej wspomnieliśmy najskuteczniejszym sposobem uchronienia się przed żółtą gorączką jest szczepienie ochronne. Przyjmuje się jedną dawkę, która daje dziesięcioletnią odporność. Cena takiego szczepienia to na dzień dzisiejszy około 170 zł (jednak musicie być świadomi, że w różnych placówkach mogą występować różne ceny).

 

Wirusowe zapalenie wątroby typu A

jest jedną z najczęściej występujących wśród podróżujących chorobą zakaźną układu pokarmowego. Możecie się nią zarazić przez spożycie zanieczyszczonej wody lub żywności.

Objawy:

Choroba uaktywnia się po okresie od 2 do 6 tygodni. Typowymi objawami są gorączka, ogólne osłabienie, nudności i odczuwalny ból pod prawym łukiem żebrowym. Po kilku dniach zarażony może zaobserwować, że jego mocz będzie miał ciemne zabarwienie, pojawi się żółtaczka oraz bóle głowy i brak apetytu. Dzieci znacznie łagodniej przechodzą tę chorobę niż dorośli.

Miejsce występowania:

Z chorobą tą możecie się spotkać z różnym nasileniem praktycznie na całym świecie. Wszystko zależy od warunków sanitarnych i higienicznych.

Jak się uchronić:

Oczywiście tak jak w przypadku żółtej gorączki istnieje odpowiednia szczepionka, którą przyjmuje się w dwóch dawkach. Drugą należy przyjąć po 6 miesiącach od pierwszej. W ten sposób po 4 tygodniach od przyjęcia pierwszej dawki uzyskuje się odporność praktycznie na całe życie. Cena jednej dawki to około 140 zł.

Zawsze też musicie pamiętać, że nawet posiadając odpowiednie szczepienie należy zachować środki ostrożności i dokładnie myć warzywa i owoce przed spożyciem. Najlepiej obierajcie skórkę przed ich zjedzeniem. Unikajcie też kapusty i sałaty. Dopilnujcie, aby mięso było dobrze usmażone/ugotowane, tak by pozbyć się wszystkich niechcianych drobnoustrojów. Pijcie wodę butelkowaną ze sprawdzonego źródła, której korek jest fabrycznie zamknięty. Ewentualnie możecie użyć preparatów do odkażania wody. Generalnie unikajcie lodów i napojów z lodem. Tak wiemy, że może być z tym ciężko zwłaszcza w upalnym klimacie, ale zdrowie jest najważniejsze. Starajcie się nie myć zębów wodą z kranu, tylko najlepiej używajcie do tego wody butelkowanej, lub odkażonej. My często też stosujemy zasadę, aby jadać w miejscach gdzie jedzą tubylcy i gdzie jest dużo ludzi. To świadczy, że jedzenie jest dobre, a często i tańsze.

 

Wirusowe zapalenie wątroby typu B

to choroba zakaźna, którą zarazić się można poprzez kontakt skaleczonej skóry, lub błon śluzowych z zarażoną wirusem krwią lub innymi wydzielinami. Czyli przykładowo podczas transfuzji zakażonej krwi, skaleczeniu zanieczyszczoną igła lub strzykawką, a także w przypadku kontaktów seksualnych bez zabezpieczeń.

Objawy:

Uaktywnienie tej choroby występuje pomiędzy 14 a 180 dniem. Pojawiają się bóle brzucha, wysoka gorączka, nudności oraz wymioty. Do tego często występuje też wysypka i swędzenie skóry. Podobnie jak w przypadku WZW typu A u chorego może pojawić się ciemniejszy mocz i żółtaczka. Trwa to około kilku tygodni po czym powoli wraca się do zdrowia. Oczywiście istnieją również skrajne przypadki kończące się niestety śmiercią.

Miejsce występowania:

Na WZW typu B możecie się natknąć na całym świecie. Najmniejsze ryzyko występuje w krajach rozwiniętych Ameryki Północnej, Zachodniej Europie oraz Australii i Nowej Zelandii.

Jak się uchronić:

Nie będziemy oryginalni jak napiszemy, że oczywiście należy się zaszczepić. Możecie skorzystać z kilku opcji. Jedna z nich to szczepionka przeciw WZW typu B, inną zaś jest szczepionka połączona przeciw WZW typu A + B. W obu przypadkach stosuje się 3 dawki. Drugą dawkę musicie przyjąć po miesiącu od pierwszej, trzecią zaś po sześciu miesiącach od pierwszej. Cena jednej dawki w pierwszym przypadku to około 50 zł, a w drugim około 170 zł. Zyskujecie po ich przyjęciu odporność teoretycznie na całe życie.

Musicie też wiedzieć, że od 2000 roku szczepionka przeciw WZW typu B jest wpisana do kalendarza szczepień obowiązkowych i jest bezpłatna. Także jeżeli w 2000 roku mieliście 14 lat lub mniej najprawdopodobniej jesteście już zaszczepieni przeciw zapaleniu wątroby typu B. Tak było w Ani przypadku. Szymon natomiast nie załapał się na to i przyjął 3 dawki przeciw WZW typu A+B.

 

Dur brzuszny

to ostra choroba zakaźna, którą możecie się zarazić drogą pokarmową przez zanieczyszczoną żywność lub wodę.

Objawy:

Początkowo u chorego pojawia się lekka gorączka, bóle głowy, ogólne pogorszenie samopoczucia, osłabienie i utrata apetytu. Często też może dojść do powiększenia wątroby, śledziony i węzłów chłonnych. Po około 6 dniach gdy gorączka stabilizuje się, na klatce piersiowej i brzuchu pojawia się wysypka. Znika ona po kilku dniach. Pozostawia jednak na skórze drobne przebarwienia. Po około 4 tygodniach dur brzuszny zaczyna ustępować. Najważniejsze jest jednak to, czy wystąpią u chorego powikłania.

Miejsce występowania:

Występuje praktycznie na całym świecie. Jednak największe ryzyko zachorowania jest w Azji Południowej (Indie, Nepal i kraje ościenne), w Azji Południowo-Wschodniej (Indonezja), w Ameryce Południowej (Peru) oraz w Afryce Północnej i Zachodniej.

Jak się uchronić:

Podobnie jak w przypadku WZW typu A musicie przestrzegać zasad higieny i uważać na to, co spożywacie i pijecie. Te czynności w połączeniu ze szczepionką dadzą Wam bardzo duże zabezpieczenie. Przyjmuje się jedną dawkę, która daje odporność na 3 lata. Po tym czasie szczepienie będzie trzeba powtórzyć. Cena jednej dawki to około 185 zł.

 

Błonica, tężec, krztusiec

to ostre choroby zakaźne. Błonicą i krztuścem możecie zarazić się drogą kropelkową lub przez kontakt bezpośredni z chorym lub nosicielem. Tężec natomiast rozwija się w wyniku zanieczyszczenia rany ziemią, nawozem, kurzem lub innym ciałem obcym zakażonym zarodnikami tężca.

Objawy:

Błonica atakuje błony śluzowe dróg oddechowych, skórę, rzadziej inne części ciała (oczy, nos, narządy płciowe). Pojawia się wysoka gorączka, ból gardła, kaszel, powiększone są węzły chłonne, czasami może prowadzić też do utraty głosu.

Objawami tężca są sztywność mięśni i bolesne skurcze, często zaczynające się od mięśni żuchwy i szyi. Ciężka postać tężca może prowadzić do niewydolności oddechowej, a nawet zgonu.

Krztusiec możecie rozpoznać po charakterystycznym napadowym i duszącym kaszlu, który nasila się po 2 tygodniach od zarażenia. Poza tym przebiega podobnie do zwykłego przeziębienia.

Miejsce występowania:

Błonica, tężec i krztusiec występują na całym świecie. Jednak głównie w krajach Trzeciego Świata.

Jak się uchronić:

Musicie przede wszystkim zastosować szczepionkę. W Polsce wprowadzono obowiązkowe szczepienia przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi dla dzieci i młodzieży do 19 roku życia. Także istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że Wasze szczepienie jest jeszcze ważne, gdyż daje ono odporność na 10 lat. Po tym czasie szczepienie musicie powtórzyć. Dostępne są szczepionki oddzielne na każdą z chorób, lub jedna zbiorcza na wszystkie. Przyjmuje się jedna dawkę, która kosztuje około 110 zł.

 

Polio

inaczej też zwana chorobą Heinego-Medina jest chorobą zakaźną, którą zarazić możecie się drogą pokarmową.

Objawy:

Choroba ta najczęściej przejawia się bezobjawowo. W postaci objawowej mogą wystąpić zarówno zakażenia o łagodnym przebiegu, jak i ciężkie zachorowania z porażeniem wielu mięśni (w tym oddechowych), które mogą zakończyć się zgonem.

Miejsce występowania:

Wirus polio napotkacie głównie w krajach takich jak: Afganistan, Pakistan, Indie, Nigeria, Czad, Demokratyczna Republika Konga i Angola. Często też ogniska zachorowań pojawiają się Republice Środkowo Afrykańskiej, Nigrze i Chinach.

Jak się uchronić:

Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania chorobie są szczepienia. Polskie dzieci do szóstego roku życia są obowiązkowo poddawane szczepieniom przeciw tej chorobie. Osoby dorosłe, prawidłowo zaszczepione w dzieciństwie, przed podróżą do krajów zagrożonych występowaniem powinny przyjąć jednorazowo dawkę przypominającą. Można ją przyjąć także łącznie z błonicą, tężcem i krztuścem w postaci jednej szczepionki (cena za jedna dawkę to około 140 zł) lub w pojedynczo w cenie 70zł. Szczepionka ta daje Wam odporność na 10 lat.

 

Wścieklizna

jest śmiertelną chorobą zakaźną o ostrym przebiegu. Do zakażenia dochodzi zazwyczaj poprzez pokąsanie człowieka przez chore zwierzę.

Objawy:

Pierwsze objawy pojawiają się najwcześniej po 10 dniach od przedostania się wirusa do organizmu. Objawami wścieklizny u człowieka są zaburzenia czucia w okolicy miejsca zakażenia, niepokój, potliwość, ślinotok, rozszerzone źrenice. Mogą pojawić się też bolesne skurcze mięśni przy przełykaniu, trudności w oddychaniu oraz napady drgawek. Śmierć następuje w ciągu tygodnia od wystąpienia objawów.

Miejsce występowania:

Choroba ta występuje praktycznie na całym świecie. Lista państw raportujących przypadki wścieklizny jest regularnie aktualizowana przez WHO. Jednak większość z 55 tysięcy zachorowań u ludzi każdego roku odnotowuje się w Azji (głównie Indie, Wietnam, Tajlandia) oraz w Afryce. Najczęściej zakażenia są konsekwencją pogryzienia przez psy, koty, nietoperze, lisy i inne gryzonie.

Jak się uchronić:

Należy zastosować szczepienia składające się z czterech dawek. Drugą musicie przyjąć po 7 dniach od pierwszej, trzecią po 21 lub 28 i następnie dawkę uzupełniającą po 12 miesiącach. W ten sposób uzyskacie odporność na 5 lat. Koszt jednej dawki to około 150 zł. Jednak istotne jest, że w przypadku ugryzienia przez podejrzane zwierzę musicie i tak zastosować odpowiednie szczepienia po pokąsaniu.

 

Japońskie zapalenie mózgu

jest wirusową chorobą ośrodkowego układu nerwowego, którą możecie zostać zarażeni poprzez ukąszenie komara. Jednak pocieszający jest fakt, że dla większości turystów podróżujących do Azji ryzyko zachorowania na japońskie zapalenie mózgu jest niskie, szczególnie gdy są to pobyty krótkoterminowe na obszarach miejskich. Pamiętajcie, że ryzyko to zmienia się w zależności od pory roku, miejsca, czasu trwania podróży i aktywności, którą wykonujecie.

Objawy:

Większość przypadków choroby przebiega bezobjawowo lub w formie łagodnych objawów grypopodobnych, czyli gorączki, bólu głowy, zaburzeń żołądkowo-jelitowych. U około 1% osób zakażonych można zaobserwować objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego takie jak zapalenie mózgu, zaburzenia świadomości czy też niedowłady.

Miejsce występowania:

Z chorobą tą spotkacie się głównie w krajach Azji takich jak Filipiny, Korea Północna, Korea Południowa, Laos, Malezja, Mongolia, Nepal, Pakistan, Rosja, Singapur, Sri Lanka, Tajwan, Tajlandia, Timor, Wietnam, wyspy zachodniej części Pacyfiku. Dodatkowo występuje ona także w Papui Nowej Gwinei.

Jak się uchronić:

Podobnie jak w przypadku innych chorób przenoszonych przez komary (takich jak na przykład malaria czy denga) musicie chronić się przed ich ukąszeniami maksymalnie zakrywając ciało, stosując preparaty odstraszające komary. Najlepiej kupić te, które zawierają DEET (np. Mugga lub Autan Tropical OFF). Unikajcie przebywania na zewnątrz od zmierzchu do świtu, kiedy to komary są bardziej aktywne. Istnieje także szczepionka, która składa się z dwóch dawek. Drugą musicie przyjąć po 28 dniach od pierwszej. Uzyskujecie w ten sposób 3 letnią odporność. Niestety dużym minusem tej szczepionki jest jej cena, która waha się w okolicach 320 zł.

 

Denga

to kolejna choroba wirusowa, którą przenoszą komary w tropikalnych częściach świata.

Objawy:

W typowych przypadkach denga przebiega bezobjawowo lub łagodnie. Pierwsze objawy dengi pojawiają się zwykle w ciągu 3–14 dni po ukłuciu przez zakażonego komara. Występuje gorączka, ból głowy, znaczne osłabienie oraz silny ból mięśni lub stawów. Czasami też pojawia się wysypka, zapalenie gardła czy spojówek oraz dolegliwości żołądkowe. W skrajnych przypadkach dochodzi nawet do rozwoju postaci krwotocznej bądź wstrząsu.

Miejsce występowania:

Na dengę możecie się natknąć w gorącej strefie klimatycznej Azji Południowo-Wschodniej, Afryki Subsaharyjskiej, Ameryki Środkowej i Południowej oraz na wyspach Oceanii. Ryzyko zakażenia jest mniejsze w rejonach położonych na wysokości powyżej 1000 m n.p.m.

Jak się uchronić:

Niestety nie opracowano jeszcze leków przeciw temu wirusowi. Musicie przede wszystkim unikać komarów  w taki sposób jak to opisaliśmy w przypadku japońskiego zapalenia mózgu. Jeżeli zarazilibyście się tą chorobą, będziecie musieli nawadniać organizm oraz zwalczać gorączkę. W niektórych przypadkach konieczne jest leczenie szpitalne.

 

Malaria

inaczej zwana zimnicą, jest śmiertelną chorobą pasożytniczą. Przenoszona jest na człowieka poprzez ukłucia zainfekowanego komara, które to najbardziej aktywne są po zmroku. Jest kilka gatunków tej choroby. W zależności od gatunku rożni się nieco przebieg choroby, sposób jej leczenia i możliwe powikłania.

Objawy:

Choroba ta charakteryzuje się częstymi napadami gorączki, które najczęściej powtarzają się co 2 lub 3 dni. Pojawiają się również dreszcze, bóle mięśni, głowy i gałek ocznych, a także nudności i wymioty. Niestety nie ma żadnych pewnych objawów klinicznych potwierdzających malarię ani takich, które zdecydowanie ją wykluczają. Dlatego zawsze należy konsultować się z lekarzem.

Miejsce występowania:

Na malarię możecie się natknąć w ponad 100 krajach świata – przede wszystkim w obszarach tropikalnych: w Afryce Subsaharyjskiej, w Ameryce Środkowej i Południowej, na subkontynencie indyjskim, w Azji Południowo-Wschodniej i na wyspach Pacyfiku. Szczegółowe informacje na temat miejsc występowania możecie znaleźć na stronie CDC (Centers for Disease Control and Prevention).

Jak się uchronić:

Unikajcie komarów, zakrywajcie ciało, długimi spodniami i bluzami z długim rękawem. Używajcie moskitier. Po zmroku starajcie się przebywać w pomieszczeniach zamkniętych. Pamiętajcie też o repelentach, czyli środkach odstraszających komary, o których wspominałam przy opisie japońskiego zapalenia mózgu. Warto też zaopatrzyć się w leki przeciwmalaryczne, które dobierzecie po konsultacji z lekarzem (np. malarone – koszt 12 tabletek to około 170 zł, ale najlepiej podpytajcie w kilku różnych aptekach, lub znajdźcie kogoś, kto tych tabletek nie wykorzystał podczas podróży i chce je odsprzedać).

Zastanawialiśmy się co zrobić w przypadku długiego (nawet do kilku miesięcy) pobytu w strefie malarycznej. Ostatecznie zdecydowaliśmy, że nie będziemy przyjmować przez tak długi czas leków antymalarycznych, a zaopatrzymy się tylko w „dawkę uderzeniową”, która będzie musiała wystarczyć na czas dostania się do szpitala w przypadku pojawienia się niepokojących objawów. Zbyt długie przyjmowanie tego leku może przede wszystkim być szkodliwe dla zdrowia i dodatkowo mogłoby nas zabić finansowo. Dlatego postawiliśmy na zminimalizowanie możliwości ukąszenia nas przez komary.

Poniżej znajdziecie listę szczepień obowiązkowych i zalecanych przed wyjazdem do różnych krajów świata.

Sporo tego, ale musicie wiedzieć, że chorób jest jeszcze więcej. Profilaktyka zdrowia w podróży to temat często poruszany. Jeżeli chcielibyście dowiedzieć się więcej o bezpieczeństwie i zdrowiu w podróży możecie zajrzeć na stronę Centers for Disease Control and Prevention. My osobiście posiadamy wszystkie z przedstawionych przez nas szczepień poza japońskim zapaleniem mózgu. Część zrobiliśmy już wcześniej i na szczęście tym razem nie zabolało nas to aż tak finansowo. Pamiętajcie, że niektóre informacje, głównie te dotyczące cen mogą się z czasem zmieniać. Wystarczy wtedy zadzwonić do najbliższego punktu szczepień w celu odświeżenia informacji.

A może Wy macie jakieś doświadczenia z wymienionymi chorobami, lub możecie polecieć jakieś środki profilaktyczne? Jeżeli tak, to podzielcie się z nami tymi informacjami w komentarzach.

PODOBAŁ SIĘ TOBIE TEN WPIS?

Jeśli tak, to zarejestruj się aby otrzymywać powiadomienia o nowych wpisach związanych z naszymi podróżami. Nie ujawnimy nikomu Twojego adresu!

Ania i Szymon

Kochają się jak wariaty, choć mają swoje dwa światy. Ale gdy na rowery wsiadają, to razem przed siebie gnają i przemierzają kraje nieznane, bo to jest im pisane.

4 myśli na temat “Żółte papiery w podróży

  1. Hej,

    czy moglibyście dać znać, gdzie się szczepiliście? Bo niektóre ceny są dużo atrakcyjniejsze od tego, co dotąd znalazłam. Jadę do południowych Indii, więc moja lista jest dość długa i chętnie oszczędzę, gdzie się da.
    Dzięki za artykuł.

    1. Hej,

      My szczepiliśmy się w Bydgoszczy w „NZOZ „Poradnia Nad Wisłą” na ulicy pielęgniarskiej. Minęły już jednak dwa lata, więc proponujemy zadzwonić tam i zorientować się co do cen.
      Pozdrawiamy gorąco z Australii i życzmy udanego wyjazdu do Indii!

  2. Jadę teraz do Chin, na rok. Będę mieszkała w Guangzhou, czyli jednym z większych miast. Dużo czytałam i zastanawiam się nad szczepionką na Japońskie Zapalenie Mózgu, jednak ze względu na cene i skutki uboczne nie zdecydowałam. Czy uważacie, ze ryzyko zachorowania jest duże ?

    1. Aniu, tak naprawdę to Ty musisz zdecydować. My osobiście nie bralibyśmy tej szczepionki, jeżeli jechalibyśmy tylko do dużego miasta. Nie lubimy się bowiem zbyt truć. Jest to jednak nasza opinia, a nie jesteśmy lekarzami, więc nie traktuj jej proszę jak wyroczni. Pozdrawiamy gorąco.

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.